MARWA ARSANIOS

Το έργο της Marwa Arsanios Μετά τον Δοξιάδη, πρόταση για ένα νέο κοινωνικό οικιστικό πρόγραμμα (2013 – σε εξέλιξη) έχει ως αφετηρία το οικιστικό σχέδιο που είχε παρουσιάσει ο Δοξιάδης το 1958 για πόλεις του Λιβάνου. Ο Κωνσταντίνος Δοξιάδης (1913-1975) ήταν Έλληνας αρχιτέκτονας και πολεοδόμος, γνωστός κυρίως για το έργο του ως επικεφαλής της ομάδας αρχιτεκτόνων που σχεδίασαν την πρωτεύουσα του Πακιστάν, Ισλαμαμπάντ.
Το 1957 ανατέθηκε στον Δοξιάδη από την αμερικανική αποστολή στον Λίβανο να εκπονήσει μελέτη για τους διαφορετικούς τύπους εργατικών κατοικιών στη Μεσόγειο, δηλαδή κατοικιών που αποσκοπούσαν στη
στέγαση οικογενειών χαμηλού εισοδήματος. Το σχέδιο εγκαταλείφθηκε το 1958, όταν ξέσπασε ο πρώτος εμφύλιος πόλεμος μετά την ανεξαρτησία και άλλαξε το καθεστώς. Η αποτυχία του σχεδίου αντανακλά την αποτυχία της πολιτικής κοινωνικής κατοικίας του Λι-
βάνου, που είχε ως σκοπό την παροχή αξιοπρεπούς στέγης σε όλους, αλλά και την αποτυχία του κράτους και των δυνατοτήτων του να υπηρετήσει την κοινωνική δικαιοσύνη διασφαλίζοντας ότι κανένας πολίτης δεν θα είναι ανέστιος. Χρησιμοποιώντας το σχέδιο Δοξιάδη ως έναυσμα διαλόγου με θέμα τον ρόλο της κοινωνικής κατοικίας σήμερα, η Arsanios εισηγείται ένα οικονομικά βιώσιμο σχέδιο κοινωνικής κατοικίας για τη Βηρυτό, το οποίο θα αναπτυχθεί σε συνεργα-
σία με αρχιτέκτονες, πολεοδόμους και ερευνητές.
Για την εγκατάστασή της με τίτλο Μετά τον Δοξιάδη, πρόταση για ένα νέο κοινωνικό οικιστικό πρόγραμμα δημιούργησε μοντέλα δύο σπιτιών που είχαν σχεδιαστεί από τον Δοξιάδη για τη Βηρυτό, τα οποία συ-
μπληρώνει με κολάζ, φωτογραφίες και αρχειακό υλικό από την πρόταση του 1958, καθώς και με ένα νέο σχέδιο κοινωνικής κατοικίας για την πόλη, το οποίο δημιούργησε μαζί με αρχιτέκτονες, πολεοδόμους
και ερευνητές. Χρησιμοποιώντας ένα αποτυχημένο αλλά προοδευτικό σχέδιο ως σημείο αναφοράς, η Arsanios μετατρέπει, με μια détournement (οικειοποίηση), κάτι ανυλοποίητο σε δυνητικά υλοποιήσιμο, δείχνοντας ποια θα μπορούσε να είναι η μορφή ενός
νέου προγράμματος κοινωνικής κατοικίας σήμερα.
Παράλληλα, διατυπώνει τη δική της ανάλυση για τη στεγαστική κρίση που μαστίζει σήμερα τη Βηρυτό, η οποία οφείλεται στις οικονομικές ανισότητες και στην ανάλγητη πολιτική ακινήτων του Λιβάνου. Υπό
αυτή την έννοια, το Μετά τον Δοξιάδη θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως προσχέδιο για την ανακούφιση των αστικών δυσλειτουργιών στη Μεσόγειο, οι οποίες εμφανίζουν πολλά παρόμοια χαρακτηριστικά, είτε μιλάμε για τη Βηρυτό είτε για πολλές άλλες πόλεις της Μεσογείου, όπως η Θεσσαλονίκη.