ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΟΥ

Τι είδους συνειρμούς πυροδοτεί η θέα μιας σφηκοφωλιάς στο κουρτινό-
ξυλο ενός δωματίου σε ένα εγκαταλελειμμένο ελληνικό ξενοδοχείο; Το
έργο … τι θα συνέβαινε αν έβρισκες μια σφηκοφωλιά στο δωμάτιο ενός
ξενοδοχείου; (2012) παντρεύει τη φωτογραφική αποτύπωση αυτής της
εικόνας με ένα φαινομενικά επιστημονικό κείμενο για τα στρώματα του φλοιού της Γης. Προστέθηκαν υποσημειώσεις, επεξηγήσεις γεωλογικών όρων (π.χ. ο όρος εφίππευση από τον νότο αναφέρεται στους τρέχοντες κοινωνικούς και πολιτισμικούς μετασχη-
ματισμούς και αλλαγές), η συγγραφή της ιστορίας, η έννοια του ενδημικού, η μετατόπιση των συνόρων. Τι συνδέει τεκτονικά το αμετακίνητο πέτρωμα με τη συνειδητοποίηση ότι δεν είναι πια ανιχνεύσιμοι οι τόποι της προσωπικής ιστορίας του ατόμου; Πού εμφανίζονται συμπτώσεις ανάμεσα στο τεκτονικό μίγμα και
τη Μεσόγειο Θάλασσα ως «ζώνη ασφαλείας» της ΕΕ;
Τα ύδατα της Δυτικής Μεσογείου είναι πιο ψυχρά και λιγότερο αλατώδη σε σχέση με αυτά της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς εισρέουν από τον Ατλαντικό μέσω του Στενού του Γιβραλτάρ. Από πολύ παλιά, από την εποχή των πολέμων κατά των Μαυριτανών, αξιοποιείται η αρχαία μυθολογία για να υπηρετήσει τους σκοπούς της πολιτικής προπαγάνδας – το non plus ultra των Ηράκλειων Στηλών παραμένει και σήμερα σε ισχύ. Μύθοι της αρχαιότητας χρησιμοποιούνται ακόμα και σήμερα στην ονομασία των θαλάσσιων επιχειρήσεων ελέγχου της μετανάστευσης. Σε αυτές δίνονται ονόματα θεών της θάλασσας ή ανθρώπων που εξορμούν στην ανοιχτή θάλασσα και τιμωρούνται για
την αναίδειά τους. Αξιοποιώντας μια αεροφωτογραφία αρχείου ενός χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων κοντά στην Πράσινη Γραμμή στη Λευκωσία, ο οποίος έχει οριοθετηθεί ξανά και ξανά, η Χριστοφίδου επανεξετάζει τα υδάτινα ρεύματα και την κυκλοφορία τους στη Μεσόγειο, στο έργο της …τι θα συνέβαινε αν συναντούσες έναν Θεό στην ανοιχτή θάλασσα; (2014). Προσθέτει υποσημειώσεις σε μια ωκεανολογική μελέτη, μέσα από ένα καλειδοσκόπιο επιστημονικών πεδίων: ιστοριογραφία, λογοτεχνία, στρατιωτική ορολογία. Πώς επηρεάζει η δύναμη Κοριόλις την ακρίβεια των πυραύλων; Μπορούμε να παρατηρήσουμε ένα κύμα σε όλες του τις διαστάσεις; Στα κινη-
ματογραφικά δοκίμια Οι μέρες ενδιάμεσα (2015) και Μαύρο Βουνό (2015) η καλλιτέχνης, με επανειλημμένες επισκέψεις στα Βαλκάνια τα τελευταία τέσσερα χρόνια, αναζητά παραμεθόριες τοποθεσίες δίπλα σε
ποταμούς και λίμνες, εκεί όπου η πορεία των συνόρων αλλάζει διαρκώς. Το πρώτο μέρος του υλικού της καταστράφηκε και η ανάκτηση των δεδομένων από τον σκληρό δίσκο του υπολογιστή ήταν αδύνατη, με αποτέλεσμα να πρέπει να ξεκινήσει και πάλι από το μηδέν. Διαπίστωσε όμως ότι οι τοποθεσίες που είχε κινηματογραφήσει δεν υπήρχαν πια με την ίδια μορφή. Μέσα σε έναν χρόνο η τοπογραφία είχε αλλάξει τόσο πολύ, που τοπία ολόκληρα έμοιαζαν να έχουν
εξαφανιστεί. Οι αρχικές παρατηρήσεις της ήταν συνεπώς παρωχημένες. Η οπτική της ταινίας μετατοπίστηκε αναλόγως, εστιάζοντας πλέον στην απώλεια των εικόνων – εσωτερικών και εξωτερικών. Το ίδιο το πρότζεκτ έγινε ρευστό: Εξελίχθηκε σε μια επαναλαμβανόμενη προσπάθεια προσέγγισης – η διαρκής αποτυχία και επανεκκίνηση της διαδικασίας γίνεται κομμάτι μιας ποιητικής αφήγησης. Έρχεται έτσι στο προσκήνιο το αβυσσαλέο κενό των στερεοτύπων και μεταφορών που χαρακτηρίζει την οπτική της Δύσης
για την περιοχή.